– برند (علامت تجاری) چیست و چه کاربرد هایی دارد؟

طبق تعریف انجمن بازاریابی امریکا، برند یا نمانام، (به انگلیسی: Brand)‏ یک نام، عبارت، طرح، نماد یا هر ویژگی دیگری است که مشخص‌کننده خدمات یا فروشنده محصولی خاص باشد که به وسیله آن از دیگر محصولات و خدمات مشابه متمایز می‌گردد. عنوان قانونی برای برند، نشان تجاری(ثبت برند) است.
برند مجموعه گره های ذهنی یا تداعیات کارکردی، احساسی، عقلی و مزیت هایی است که ذهن بازار هدف را اشغال نموده است. تداعی معانی و برقراری ارتباط با تصاویر و نشانه ها از مزایا و فواید یک برند است. این مزایا یا فواید برند است که مبنای تصمیم گیری برای خرید آن واقع خواهد شد.
برند، همان چیزی است که مخاطب با دیدن، شنیدن، حس کردن و یا هرگونه ارتباطی با آن بصورت ذهنی (Conceptual)، دیداری (Visual) یا شنیداری (Verbal) صفات و ویژگی‌های آن را در ذهن و قلب خود تداعی می‌کند.
برند شامل همه احساسات، ویژگی ها و مفاهیمی است که به یک نام گره خورده است؛ برند، برداشت افراد از یک نام است.
در فارسی واژه برند معمولا برای اشاره به محصول یا خدمتی به کار می‌رود که ارزش اعتباری و اجتماعی بالایی داشته باشد. به بیان دیگر برند دارای ماهیت اجتماعی است و برندهای قدرت‌مند آن‌هایی هستند که افراد نسبت به آن‌ها حس مالکیت دارند و برای مثال می‌گویند: «این برند، اسم برند دلخواه من است». نمانام‌های برتر می‌توانند هیجان و عواطف مصرف‌کنندگان خود را برانگیزند و مشتریان نیز به این نام‌ها اعتماد داشته و از آنها انتظار خلق ایده‌های برتر و نوآوری در محصولاتشان را دارند.
در این راستا موضوع وفاداری به برند از مهمترین موضوعات موردتوجه شرکتها می‌باشد و شرکتها همواره به دنبال راههایی برای کسب و جلب وفاداری مشتریان می‌باشند. یکی از مهمترین معیارهای وفاداری به برند، عامل یادآوری و بازآوری برند با گروه کالایی خاص می‌باشد که زمینه را برای خریدهای مجدد مشتریان فراهم می‌آورد.
یک برند نیرومند باید از این صفات برخوردار باشد: ۱. تناسب ۲. جایگاه مناسب ۳. تحمل پذیری ۴. اعتبار ۵. الهام بخشی ۶. بی همتایی ۷. جذابیت
برند از نظر مصرف کننده یعنی: ۱. منشا یا مبدا محصول ۲. واگذاری مسئولیت به تولیدکننده ۳. خطرپذیری کمتر ۴. هزینه پرس و جوی کمتر ۵. نشانه کیفیت ۶. معامله یا عهد و پیمان با تولیدکننده محصول ۷. وسیله نمادین برای اظهار شخصیت
علامت تجاری یکی از مهمترین عناصر بازاریابی و موفقیت یک سازمان می باشد و تصویریست که سازمان یا شرکت شما را با همه ابعادش معرفی می کند و خلاصه ای از آنچه را که هستید یا می خواهید باشید را در ذهن بیننده، مشتریان، مصرف کنندگان و… ایجاد می کند.
در واقع نشانه ای است که شرکت یا سازمان شما را از رقبا متمایز می کند و همچنین معرف کالاها و خدمات ایجاد شده توسط شرکت شما می باشد.
در درجه نخست علامت تجاری (برند) یک تعهد است و می گوید که شما آن نام را می شناسید و به تعهد آن اعتماد دارید. اعتماد یک قدم اول حیاتی است که هدف علامت تجاری شتاب دادن به این قدم به وسیله نفوذ تعهد ضمنی علامت تجاری است.
اغلب علائم تجاری یک نشانه ویژه دارند که به عنوان یک میانبر برای به یادآوری تعهد علامت تجاری عمل می کند. این نشانه از رنگ، شکل، حروف، و تصاویر برای خلق یک تصویر متمایز استفاده می کند که هم برای جلب چشم ما و هم برای هدایت نظر ما در مسیری که می خواهد طراحی شده است. علامت تجاری ممکن است با آهنگ، شهرت، عبارات گیرا و … همراه باشد. تمامی قسمتهای تصویر علامت تجاری به عنوان یک محرک روانی یا محرکی که موجب پیوستگی تمامی نظرات دیگر در مورد علامت تجاری است، عمل می کند.
اگر در جزئیات دقیق شوید می بینید که هر چیزی یک علامت تجاری است، چرا که ما درکمان از دنیا را به وسیله خلق ارتباط درباره چیز های مختلف میسازیم. برای مثال یک درخت، تعهدی ضمنی از زیبایی و سایه را دارد. حتی کلمات نیز علامت تجاری هستند. به عنوان مثال زمانی که می گوییم “سرعت” ، در ذهنتان تصویری از یک ماشین سریع و… تداعی می شود. افراد هم علامت تجاری هستند. وقتی که مردم شما رامی بینند یا نام شما را می شنوند، تصویری از شما را که دارند به یاد می آورند (چیزی که شما می توانید فعالانه مدیریت کنید یا اجازه دهید که اتفاق بیفتد). در یک شرکت جایی که افراد قابل رویت برای مشتریان هستند، مثل یک شرکت خدمات تجاری، افراد آن شرکت قسمت بزرگی از علامت تجاری آن شرکت هستند.
ثبت برند

– هدف از ثبت علامت (ثبت برند، ثبت لوگو، ثبت آرم تجاری، ثبت اسم) چیست؟

علامت تجاری از طریق حصول اطمینان از حقوق انحصاری برای شناختن کالاها و خدمات یا اجازه دادن به دیگران مبنی بر استفاده از آن در صورت پرداخت مبلغ، صاحب اثر را محافظت می‌کند. مدت زمان این حفاظت متفاوت است ولی آرم تجاری قابلیت تمدید شدن نامحدود توسط پرداخت مبلغ مربوطه را دارد. محافظت آرم تجاری توسط مراجع قانونی که در اکثر نظام‌ها اجازه متوقف کردن تخلف در این زمینه را دارند، تأیید می‌شود. از دیدگاه وسیع‌تر، علائم تجاری با رسمیت بخشیدن و دادن سود اقتصادی به صاحبان آنها، در سطح جهانی سرمایه‌گذاری می‌کنند و این ابتکار را ترویج می‌دهند. حفاظت علائم تجاری همچنین مانع تلاش‌های رقبای غیرمنصف، مثل متقلبان،‌ برای استفاده از علائم مشخص به منظور فروش محصولات و ارائه خدمات نامرغوب یا متفاوت می‌شوند. این نظام، آگاهی و امکان سرمایه‌گذاری جهت تولید و فروش کالاها و خدمات را در منصفانه‌ترین شرایط ممکن به مردم می‌دهد و از این راه تجارت بین‌المللی را تسهیل می‌کند.

– چه علائمی قابلیت ثبت شدن دارند؟

امکانات این مورد تقریباً نامحدود است. علائم تجاری می‌توانند یک یا ترکیبی از چند کلمه، حرف یا عدد باشند. می‌توانند شامل نقاشی‌ها، سمبل‌ها، نقش‌های سه‌بعدی مثل شکل و بسته‌بندی کالاها، علائم سمعی مثل موسیقی یا اصوات، رایحه‌ها و یا رنگ‌هایی جهت معرفی ویژگی‌ها باشند. علاوه بر علائم تجاری که مشخص کننده منبع کالاها یا خدمات هستند، چند دسته علائم دیگر نیز موجود است. علائم اشتراکی متعلق به اتحادیه‌هایی که اعضاء آنها از آن علائم به منظور معرفی خود با یک سطح کیفی (یا سایر ملزومات آن اتحادیه) استفاده می‌کنند. مثلاً اتحادیه‌های معرفی‌کننده حسابداران، مهندسان یا معماران. علائم تصدیق‌نامه‌ها با استانداردهای معین، برای نشان دادن قبولی داده می‌شوند، ولی محدود به هر گونه عضویتی نیستند. آنها را می‌توان به هر کس که تصدیق کند کالاهای مربوط مطابق استاندارد هستند اعطا کرد. برای نمونه، گواهی‌نامه استاندارد کیفیت “ISO 2000” یک گواهی‌نامه شناخته شده در سطح جهانی است.

– علامت تجاری چگونه ثبت می‌شود؟

ابتدا، درخواست ثبت آرم باید در دفتر ملی یا منطقه‌ای فهرست شود. این درخواست باید شامل بازسازی واضحی از آرم، با تمام رنگ‌ها، طرحها و نقش‌های سه بعدی آن برای ثبت، درج شود. این درخواست همچنین باید شامل فهرستی از کالاها و خدمات برگزیده آن علامت باشد. این علامت جهت حفاظت شدن تحت عنوان آرم تجاری یا هرگونه علامت دیگر باید واجد شرایط خاصی باشد. علامت تجاری، علاوه بر معرفی یک محصول مخصوص، باید متمایز از سایر علائم باشد که مصرف‌کننده بتواند آن محصول را از سایر محصولات تشخیص بدهد. ضمن اینکه نباید مصرف‌کننده را فریب دهد یا به اشتباه بیندازد یا اینکه به قوانین و اخلاقیات بی‌حرمتی کند. و بالاخره، حقوق داده شده نباید مساوی یا حتی مشابه حقوق اعطاء شده به صاحب علامت دیگری باشد. با جست‌و‌جو و آزمایش توسط دفتر ملی یا مخالفت ثالثی که ادعای حقوق مساوی یا مشابه دارد می‌توان از این بابت اطمینان حاصل کرد.

– دامنه محافظت علامت تجاری چقدر است؟

تقریباً تمام کشورهای جهانی علائم تجاری را ثبت و محافظت می‌کنند. هر یک از دفاتر ملی یا ناحیه‌ای علاوه بر تسهیل آزمایش و جست و جو و مخالفت پنهانی اشخاص ثالث، ثبت علائم را که شامل اطلاعات کامل درخواست برای ثبت و تمدید است،‌ نگهداری می کنند، هر چند، نتایج چنین ثبتی محدود به کشور مربوطه (یا در مورد ثبت ‌های ناحیه‌ای کشورهای مربوطه) می‌باشد. به منظور جلوگیری از ثبت جداگانه در هر دفتر کشوری یا ناحیه‌ای ، WIPO ، نظام بین‌المللی ثبت علائم را اجرا می‌کند، این نظام توسط دو عهدنامه اداره می‌شود: توافق‌نامه مادرید، وابسته به ثبت بین‌المللی علائم و نیز پروتکل (موافقت‌نامه مادرید، شخص دارای اتصال توسط ملیت، مقر یا مؤسسه) با کشوری در ارتباط با یک یا هر دوی این عهدنامه‌ها می‌تواند براساس ثبت یا درخواست در دفتر آن کشور، ثبت بین‌المللی مؤثری در چند یا تمام کشورهای عضو اتحادیه مارید بدست آورد. علامت تجاری حقیقی یعنی ثبت علامت تجاری به نام شخص و /ثبت-علامت-تجاری حقوقی یعنی ثبت علامت تجاری به نام شرکت. تفاوت بین علامت تجاری حقیقی و حقوقی تنها در مدارک مورد نیاز آن میباشد. برای شخص حقیقی همه مدارک باید به نام شخص مورد نظر باشد و مرتبط به طبقه و فعالیت مورد نظر باشد. برای مثال کسی که جواز کسب آن مربوط به مواد غذایی باشد نمی تواند علامت را در طبقه غیر از مواد غذایی ثبت کند. برای شخص حقوقی تمام مدارک و مجوزها به نام شخصیت حقوقی یعنی شرکت باشد و طبقه مورد نظر برای ثبت باید در موضوع شرکت ذکر شده باشد. اگر طبقه مورد نظر در موضوع شرکت نباشد میتواند الحاق موضوع کند. یعنی موضوع مورد نظر را به شرکت اضافه کند و بعد از آن اقدام به ثبت برند کنند.

– علائم تجاری ممنوع کدامند؟

انتخاب و ثبت علامت تجاری تابع شرایط خاصی است که در قوانین کشورهای مختلف با توجه به عرف جامعه، عفت عمومی، اخلاق حسنه، مصالح کشور و رعایت مسائل مذهبی و اخلاقی محدودیت هایی برای آن پیش بینی شده است. به موجب ماده ۵ قانون، ثبت علائم و اختراعات زیر ممنوع است:
  • پرچم مملکتی ایران و هر پرچمی که دولت ایران استعمال آن را به طور علامت تجارتی منع کند.
  • علامت هلال احمر – نشانها – انگ های دولت ایران
  • پرچم رسمی ایران با علامت مخصوص جمهوری اسلامی و شعار الله اکبر
  • کلمات و یا عباراتی که موهم انتساب به مقامات رسمی ایران باشد از قبیل دولتی و امثال آن
  • علامت تجاری موسسات رسمی مانندهلال احمرو صلیب احمر و نظایر آن.
  • علائمی که مخل انتظامات عمومی یا منافی عفت باشد.

– طبقه بندی های علامت تجاری چگونه است؟

  • صنایع و محصولات شیمیایی
  • فلزات و مصنوعات فلزی
  • دستگاه و لوازم و آلات فنی و علمی و صنعتی
  • مصنوعات و اشیاء ساخته شده از مواد مختلف
  • مصنوعات نساجی
  • اسباب بازی و لوازم ورزش
  • مواد غذایی و محصولات کشاورزی
  • سایر موارد

 

– چند نکته درمورد ثبت علامت تجاری و صنعتی٬ لوگو و آرم

  • داشتن علامت تجاری اختیاری است مگر در مواردی که دولت آن را الزامی قرار دهد.
  • حق استعمال انحصاری علامت تجاری فقط برای کسانی محسوب می شود که علامت خود را به ثبت برساند.
  • علامت تجاری قابل نقل و انتقال است و باید وفق مقرارت قانون ثبت علایم و اختراعات ایران به ثبت برسد.
  • اجازه استفاده از علامت تجاری ثبت شده به دیگران در ایران باید به ثبت برسد.
  • برای علامت گواهی ثبت علامت صادر خواهد شد.
  • مدت اعتبار ثبت علامت برای هر بار ۱۰ سال است.
  • برای ثبت چند علامت تجاری باید به تعداد آنها اظهار نامه جداگانه داده شود.
  • تغییرات مربوط به نشانی رسمیت نخواهد داشت مگر اینکه به ثبت رسیده باشد.

ثبت شرکت

کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی جهت دستیابی به سود و منفعت میتوانند توانایی های خود را اعم از سرمایه،تخصص و ارتباطات در کنار یکدیکر قرار دهند که مجموع این توانایی ها در کنار هم می بایست تحت چهارچوب خاص با عقد قراردادی مابین این افراد صورت پذیرد و شرکتها نوع خاصی از این قراردادها هستند که هرکدام از انواع شرکتها شامل (مسئولیت محدود، سهامی خاص، سهامی عام، تضامنی…) چهارچوب و تعریف خاصی از ارتباطات مابین شرکاء و سهامداران و همچنین مابین شرکا و اشخاص ثالث (خارج از شرکت) را بیان می دارد. همچنین علاوه بر انواع نام برده٬ برخی از شرکت های تخصصی نیز قابل ثبت میباشند: رایانه ای٬ سرمایه گذاری٬ کنسرسیوم٬هولدینگ٬ صرافی و کشتیرانی. همچنین موسسات غیر تجاری اشخاصی حقوقی هستند که فقط در زمینه امور خدماتی مشغول هستند و برخلاف شرکتها جنبه تجارتی ندارند.موسسات غیر تجاری به دو قسم میباشند: انتفاعی و غیرانتفاعی.
مقصود از موسسات انتفاعی اشخاصی حقوقی میباشند که مقصود از تشکیل آنها جلب منافع و تقسیم سود بین اعضاء خود میباشد و موسسات غیرانتفاعی جهت تقسیم منافع و تقسیم سود تشکیل نشده اند و مانند انجمن ها و سندیکاها، اتحادیه ها، احزاب و دستجات سیاسی و NGO ها میباشد. جهت ثبت موسسات غیرانتفاعی باید از سازمان ها یا وزارتخانه های مربوطه مجوزات حصال گردد.